راهنمای کامل پلاک موتورسیکلت در ایران
رنگها، معنی اعداد و راهنمای کامل تعویض پلاک
من همیشه به کسایی که تازه موتورسیکلت میخرن میگم قبل از هر چیز، حتماً دربارهی پلاکش اطلاعات کامل داشته باشید. پلاک فقط یه شماره نیست؛ در واقع یکی از مهمترین مشخصات هویتی موتورسیکلته و سوابق، تخلفات و جرائم مربوط به وسیله نقلیه از طریق اون ثبت میشه.
به همین دلیل، موقع خرید و فروش موتورسیکلت، موضوع پلاک اهمیت زیادی داره و باید مراحل فک و تعویض پلاک رو بهدرستی انجام بدید.
توی این مقاله میخوام همهچیز رو دربارهی پلاک موتورسیکلت، از رنگبندی و معنی اعداد گرفته تا مدارک لازم، مراحل تعویض پلاک، معاینه فنی، پلاک مخدوش و شرایط بعضی موتورسیکلتهای قدیمی براتون توضیح بدم.
رنگهای پلاک موتورسیکلت چه معنایی دارن؟
رنگ پلاک موتورسیکلت هم مثل پلاک خودرو، بیدلیل انتخاب نمیشه و هر رنگ به نوع کاربری موتورسیکلت اشاره داره.
در حال حاضر برای موتورسیکلتها سه نوع پلاک با رنگهای مختلف وجود داره:
- پلاک قرمز: مخصوص موتورسیکلتهای دولتی
- پلاک سفید: مخصوص موتورسیکلتهای شخصی و رایجترین نوع پلاک
- پلاک با زمینه آبی فیروزهای: مخصوص موتورسیکلتهای متعلق به سفارتخانهها و نمایندگیهای دیپلماتیک
پس اگه یه موتورسیکلت با پلاک قرمز یا آبی فیروزهای دیدید، بدونید که پلاکش با پلاک موتورهای شخصی فرق داره و نوع کاربری یا مالکیت متفاوتی داره.
اعداد روی پلاک موتورسیکلت نشوندهنده چیه؟
اعداد روی پلاک موتورسیکلت هم کاملاً تصادفی نیستن و کدهای مربوط به محل شمارهگذاری رو مشخص میکنن.
به همین دلیل، هنگام خرید و فروش موتورسیکلت و انتقال مالکیت، ممکنه لازم باشه پلاک قبلی فک بشه و پلاک جدید متناسب با محل سکونت مالک جدید صادر بشه.
البته نکته مهم اینه که صرفاً دیدن یک کد روی پلاک به این معنی نیست که مالک فعلی حتماً در همان استان زندگی میکنه؛ چون پلاک وسیله نقلیه در طول زمان و با تغییر مالکیت میتونه تغییر کنه.
جدول کد پلاک موتورسیکلت استانهای مختلف
| استان | کد پلاک |
|---|---|
| آذربایجان شرقی | ۳۹۷، ۳۹۶، ۳۹۵، ۳۹۴، ۳۹۳، ۳۹۲، ۳۹۱ |
| آذربایجان غربی | ۳۷۷، ۳۷۶، ۳۷۵، ۳۷۴، ۳۷۳، ۳۷۲، ۳۷۱ |
| اردبیل | ۴۴۳، ۴۴۲ |
| اصفهان | ۶۳۶، ۶۳۵، ۶۳۴، ۶۳۳، ۶۳۲، ۶۳۱، ۶۲۹، ۶۲۸، ۶۲۷، ۶۲۶، ۶۲۵، ۶۲۴، ۶۲۳، ۶۲۲، ۶۲۱، ۶۱۹، ۶۱۸ |
| البرز و شهرستانهای تهران | ۳۲۴، ۳۲۳، ۳۲۲، ۳۲۱، ۳۱۹ |
| ایلام | ۵۴۷ |
| بوشهر | ۸۳۱، ۸۲۹، ۸۲۸، ۸۲۷ |
| مرکز تهران | ۱۱۱ تا ۱۳۸ |
| چهارمحال و بختیاری | ۵۵۵، ۵۵۶ |
| خراسان جنوبی | ۷۹۲، ۷۹۱ |
| خراسان رضوی | ۸۶۵، ۸۶۲، ۸۶۱، ۷۷۷، ۷۷۶، ۷۷۵، ۷۷۴، ۷۷۳، ۷۷۲، ۷۷۱، ۷۶۹، ۷۶۸، ۷۶۷، ۷۶۶، ۷۶۵، ۷۶۴، ۷۶۳، ۷۶۲، ۷۶۱، ۲۶۳ |
| خراسان شمالی | ۷۸۱، ۷۷۹ |
| خوزستان | ۸۵۱، ۵۶۹، ۵۶۸، ۵۶۷، ۵۶۶، ۵۶۵، ۵۶۴، ۵۶۳، ۵۶۲، ۵۶۱ |
| زنجان | ۴۸۲، ۴۸۱، ۴۷۹ |
| سمنان | ۷۵۳، ۷۵۲، ۷۵۱ |
| سیستان و بلوچستان | ۸۲۳، ۸۲۲، ۸۲۱، ۸۱۹ |
| فارس | ۶۹۷، ۶۹۶، ۶۹۵، ۶۹۴، ۶۹۳، ۶۹۲، ۶۹۱، ۶۸۹، ۶۸۸، ۶۸۷ |
| قزوین | ۵۲۵، ۵۲۴، ۵۲۳ |
| قم | ۶۱۴، ۶۱۳، ۶۱۲، ۶۱۱ |
| کردستان | ۴۶۳، ۴۶۲، ۴۶۱ |
| کرمان | ۸۱۷، ۸۱۶، ۸۱۵، ۸۱۴، ۸۱۳، ۸۱۲ |
| کرمانشاه | ۵۱۷، ۵۱۶، ۵۱۵، ۵۱۴ |
| کهگیلویه و بویراحمد | ۵۷۱ |
| گلستان | ۵۹۷، ۵۹۶، ۵۹۵ |
| گیلان | ۵۸۳، ۵۸۲، ۵۸۱، ۵۷۹، ۵۷۸ |
| لرستان | ۵۴۳، ۵۴۲، ۵۴۱، ۵۳۹، ۵۳۸ |
| مازندران | ۵۸۹، ۵۸۸، ۵۸۷، ۵۸۶ |
| مرکزی | ۵۳۶، ۵۳۵، ۵۳۴، ۵۳۳، ۵۳۲، ۵۳۱ |
| هرمزگان | ۸۳۹، ۸۳۸، ۸۳۷، ۸۳۶، ۸۳۵ |
| همدان | ۵۱۱، ۴۹۹، ۴۹۸ |
| یزد | ۶۴۳، ۶۴۲، ۶۴۱، ۶۳۹، ۶۳۸، ۶۳۷ |
تعویض پلاک موتورسیکلت چه زمانی انجام میشه؟
وقتی موتورسیکلت رو خرید و فروش میکنید و مالکیتش به شخص دیگهای منتقل میشه، یکی از مراحل اصلی کار، فک پلاک مالک قبلی و نصب پلاک جدید برای مالک جدیده.
دلیلش هم مشخصه؛ پلاک به مالک وسیله نقلیه ارتباط داره و تخلفات و جرائم از طریق اون ثبت میشن. بنابراین بهتره انتقال مالکیت و تعویض پلاک رو جدی بگیرید و این کار رو به بعد موکول نکنید.
برای تعویض پلاک موتورسیکلت چطور نوبت بگیریم؟
برای تعویض پلاک میتونید از سامانه نوبتدهی مراکز تعویض پلاک استفاده کنید.
بعد از گرفتن نوبت، در تاریخ و ساعت مشخصشده به مرکز مراجعه میکنید. البته بسته به مرکز و شرایط خدمات، روند پذیرش ممکنه متفاوت باشه؛ بنابراین بهتره قبل از مراجعه، آخرین شرایط و مدارک موردنیاز رو بررسی کنید.
مراحل تعویض پلاک موتورسیکلت چطوره؟
مراحل تعویض پلاک معمولاً به این ترتیبه:
- دریافت نوبت تعویض پلاک
- مراجعه خریدار و فروشنده یا نماینده قانونی اونها به مرکز
- دریافت قبض ورود به پارکینگ
- مراجعه به بخش اطلاعات و نوبتدهی و مشخص شدن غرفه
- ارائه مدارک به کارشناس حقوقی
- بررسی مدارک و احراز هویت طرفین
- دریافت برگه بازدید فنی
- مراجعه برای بازدید و بررسی اصالت موتورسیکلت
- بررسی خلافی، جرائم و بدهیهای مربوط به موتورسیکلت
- پرداخت بدهیها و جرائم در صورت وجود
- پرداخت هزینههای قانونی مربوط به نقلوانتقال و تعویض پلاک
- انجام مراحل مربوط به انتقال مالکیت
- مراجعه به محل فک پلاک
- تحویل پلاک قبلی
- دریافت پلاک جدید
- مراجعه به محل نصب پلاک و نصب پلاک جدید
- دریافت مدارک و خروج موتورسیکلت از مرکز
مدت زمان انجام این کار ثابت نیست و به شلوغی مرکز، کامل بودن مدارک و وضعیت موتورسیکلت بستگی داره، اما اگر مدارک کامل باشه معمولاً بخش زیادی از کار در همان روز انجام میشه.
مدارک لازم برای تعویض پلاک موتورسیکلت
قبل از اینکه راهی مرکز تعویض پلاک بشید، حتماً مدارکتون رو کامل کنید. مدارکی که ممکنه برای این فرایند لازم باشه شامل موارد زیره:
- اصل کارت ملی و شناسنامه خریدار و فروشنده
- حضور خریدار و فروشنده یا نماینده قانونی اونها
- وکالتنامه معتبر، در صورت حضور نداشتن یکی از طرفین
- برگ سبز یا سند مالکیت موتورسیکلت
- اصل کارت موتورسیکلت
- بیمه شخص ثالث معتبر
- مدارک احراز محل سکونت خریدار
- مدرک یا تأییدیه مربوط به محل سکونت در سامانههای مربوطه
- مدارک مالکیت و اسناد مربوط به موتورسیکلت، در صورت نیاز
- مدارک مربوط به معاینه فنی، در صورتی که موتورسیکلت مشمول معاینه فنی باشه
- مدارک مربوط به پرداخت خلافی و بدهیهای موتورسیکلت
- رسید پرداخت هزینههای قانونی مربوط به تعویض پلاک
یک نکته مهم: ممکنه بسته به شرایط موتورسیکلت، نوع معامله یا مقررات روز، مدارک بیشتری از شما درخواست بشه. بنابراین قبل از مراجعه، فهرست مدارک موردنیاز مرکز رو بررسی کنید.
هزینه تعویض پلاک موتورسیکلت چقدره؟
هزینه تعویض پلاک یک عدد ثابت و همیشگی نیست و ممکنه با توجه به تعرفههای سالانه و نوع خدمات تغییر کنه.
از طرفی هزینههایی مثل مالیات و عوارض نقلوانتقال، بدهیها و جرائم احتمالی هم ممکنه جدا از هزینه خود تعویض پلاک مطرح باشن.
به همین دلیل بهتره به جای تکیه کردن به مبالغ مربوط به سالهای قبل، تعرفه روز تعویض پلاک و هزینههای مربوط به نقلوانتقال رو قبل از معامله بررسی کنید.
همچنین توصیه میکنم در زمان خرید و فروش، مسئولیت پرداخت هرکدوم از هزینهها رو بهصورت شفاف در قولنامه مشخص کنید تا بعداً اختلافی بین خریدار و فروشنده پیش نیاد.
معاینه فنی موتورسیکلت برای تعویض پلاک
یکی از مواردی که ممکنه قبل از تعویض پلاک نیاز به انجامش داشته باشید، معاینه فنیه.
در معاینه فنی، وضعیت کلی و فنی موتورسیکلت بررسی میشه و مواردی مثل مشخصات ظاهری، آلایندگی و سیستم ترمز مورد بررسی قرار میگیرن.
اگر موتورسیکلت مشمول معاینه فنی باشه و نتونه تأییدیه لازم رو دریافت کنه، ممکنه فرایند تعویض پلاک متوقف بشه تا مشکل فنی برطرف بشه.
مراکز تعویض پلاک موتورسیکلت در تهران
در تهران چند مرکز برای انجام فرایند تعویض پلاک موتورسیکلت فعال هست که از جمله اونها میشه به این مراکز اشاره کرد:
- مرکز تعویض پلاک میثم
- مرکز تعویض پلاک باقرشهر
- مرکز تعویض پلاک اتحاد
- مرکز تعویض پلاک یادگار امام
- مرکز تعویض پلاک خلیج فارس
- مرکز تعویض پلاک الغدیر
آدرس، ساعت کاری و حتی خدمات مراکز ممکنه در طول زمان تغییر کنه؛ بنابراین قبل از مراجعه، اطلاعات مرکز انتخابی رو از مراجع رسمی بررسی کنید.
خدمات غیرحضوری تعویض پلاک موتورسیکلت
در بعضی مراکز، خدمات مربوط به نقلوانتقال اینترنتی هم ارائه شده و ممکنه بخش قابل توجهی از فرایند بهصورت غیرحضوری انجام بشه.
در این حالت معمولاً حضور فیزیکی برای بخشهایی مثل فک و نصب پلاک ضروریه.
چرا بعضی موتورسیکلتها اصلاً پلاک نمیگیرن؟
یکی از نکات مهمی که موقع خرید موتورسیکلت دست دوم باید بهش توجه کنید، امکان شمارهگذاری موتوره.
بعضی موتورسیکلتها به دلیل استانداردهای آلایندگی و شرایط شمارهگذاری، امکان دریافت پلاک یا شمارهگذاری ندارن.
برای مثال، در سالهای اخیر موتورسیکلتهای کاربراتوری به دلیل آلایندگی بیشتر با محدودیتهای جدی برای شمارهگذاری مواجه شدهاند.
بنابراین اگر قصد خرید موتور دست دوم دارید، فقط ظاهر و قیمت موتور رو بررسی نکنید؛ حتماً مطمئن بشید که موتورسیکلت از نظر قانونی امکان شمارهگذاری و تردد داره.
تعویض پلاک موتورسیکلتهای قدیمی و بالای ۱۰ سال
سن موتورسیکلت هم میتونه روی شرایط شمارهگذاری و تردد اون تأثیر داشته باشه.
در مورد موتورسیکلتهای قدیمی، قوانین و استثناهایی وجود داره و نمیشه صرفاً بر اساس سن موتور درباره امکان تعویض پلاک تصمیم گرفت.
برای بعضی موتورسیکلتها، مانند برخی موتورسیکلتهای برقی، تاریخی یا وسایل نقلیه دارای شرایط خاص، ممکنه مقررات متفاوتی وجود داشته باشه.
بنابراین اگر موتورسیکلتی دارید که سن بالایی داره، قبل از خرید و فروش یا اقدام برای تعویض پلاک، حتماً شرایط قانونی همون مدل و وضعیت شمارهگذاریش رو از مرجع مربوطه بررسی کنید.
اگر پلاک موتورسیکلت مخدوش شده باشد چه کنیم؟
مخدوش کردن پلاک موتورسیکلت یا ایجاد تغییر در اون موضوعیه که نباید ساده از کنارش رد شد.
طبق ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی، تغییر دادن، مخدوش کردن یا دستکاری پلاک وسیله نقلیه جرم محسوب میشه و میتونه تبعات قانونی داشته باشه.
بنابراین اگر پلاک موتورسیکلت به هر دلیلی آسیب دیده، به جای اینکه خودتون اقدام به ترمیم، تغییر یا دستکاری پلاک کنید، باید از مسیر قانونی برای تعویض یا دریافت پلاک جدید اقدام کنید.
برای این کار معمولاً مدارکی مثل مدارک شناسایی مالک، کارت موتورسیکلت، بیمه شخص ثالث و مدارک مربوط به وضعیت خلافی و پرداخت جرائم مورد نیاز خواهد بود.
مجازات مخدوش کردن پلاک موتورسیکلت
مخدوش کردن یا دستکاری پلاک با هدف تغییر یا کاهش قابلیت شناسایی اون میتونه جرم محسوب بشه و مجازات قانونی داشته باشه.
بنابراین کارهایی مثل خم کردن پلاک، پوشاندن بخشی از اعداد، تغییر ظاهر پلاک یا کثیف کردن عمدی اون برای فرار از شناسایی دوربینها اصلاً کار درستی نیست و میتونه برای مالک دردسر قانونی ایجاد کنه.
قبل از خرید موتورسیکلت دست دوم این موارد رو بررسی کنید
اگر قصد خرید موتورسیکلت دست دوم دارید، فقط به قیمت و ظاهر موتور توجه نکنید. قبل از معامله بهتره این موارد رو بررسی کنید:
- پلاک و وضعیت شمارهگذاری موتورسیکلت
- تطابق مشخصات موتورسیکلت با مدارک
- اصالت موتورسیکلت
- وضعیت مالکیت
- خلافی و جرائم
- بدهیهای مربوط به موتورسیکلت
- بیمه شخص ثالث
- وضعیت معاینه فنی، در صورت مشمول بودن
- امکان قانونی تعویض پلاک
- وضعیت فک پلاک مالک قبلی
- مدارک مالکیت و کارت موتورسیکلت
این بررسیها باعث میشه بعد از پرداخت پول، تازه متوجه یک مشکل قانونی یا اداری نشید.
سوالات متداول درباره پلاک موتورسیکلت
رنگ پلاک موتورسیکلت شخصی چیه؟
پلاک موتورسیکلتهای شخصی سفیدرنگه. پلاک قرمز برای موتورسیکلتهای دولتی و پلاک با زمینه آبی فیروزهای برای وسایل نقلیه متعلق به سفارتخانهها و نمایندگیهای دیپلماتیک استفاده میشه.
آیا کدهای پلاک موتورسیکلت در همه استانها یکسانه؟
خیر. کدهای پلاک بر اساس محل شمارهگذاری تقسیمبندی شدن و استانها و مناطق مختلف کدهای مخصوص خودشون رو دارن.
چرا موقع خرید موتورسیکلت دست دوم باید پلاک رو تعویض کنیم؟
چون پلاک به مالک وسیله نقلیه مرتبطه و تخلفات و جرائم از طریق اون ثبت میشن. به همین دلیل هنگام انتقال مالکیت، فک پلاک مالک قبلی و نصب پلاک جدید برای مالک جدید اهمیت زیادی داره.
آیا خریدار و فروشنده هر دو باید برای تعویض پلاک حضور داشته باشن؟
در حالت معمول حضور طرفین یا نماینده قانونی اونها برای انجام مراحل ضروریه. اگر یکی از طرفین حضور نداشته باشه، باید شرایط و اعتبار وکالتنامه بررسی بشه.
برای تعویض پلاک موتورسیکلت بیمه لازم است؟
بله، داشتن بیمه شخص ثالث معتبر برای موتورسیکلت از مدارک مهم این فراینده.
آیا موتورسیکلت نیاز به معاینه فنی دارد؟
بسته به سن و شرایط موتورسیکلت و مقررات مربوطه، ممکنه مشمول معاینه فنی باشه. اگر مشمول باشه، باید تأییدیه معاینه فنی معتبر داشته باشه.
آیا موتورسیکلت کاربراتوری پلاک میشود؟
موتورسیکلتهای کاربراتوری به دلیل استانداردهای آلایندگی با محدودیتهای شمارهگذاری مواجه هستن و بسیاری از مدلهای کاربراتوری امکان شمارهگذاری ندارن. بنابراین قبل از خرید، حتماً وضعیت قانونی و امکان شمارهگذاری مدل موردنظر رو بررسی کنید.
آیا موتورسیکلت بالای ۱۰ سال امکان تعویض پلاک دارد؟
شرایط موتورسیکلتهای قدیمی به سن، نوع موتور و مقررات مربوط به شمارهگذاری بستگی داره و برای بعضی وسایل نقلیه استثناهایی وجود داره. بنابراین نمیشه فقط بر اساس «بالای ۱۰ سال بودن» درباره امکان تعویض پلاک تصمیم گرفت.
مخدوش کردن پلاک موتورسیکلت چه مجازاتی دارد؟
مخدوش کردن یا دستکاری پلاک جرم محسوب میشه و طبق ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی میتونه مجازات حبس و جریمه نقدی به همراه داشته باشه. بنابراین برای جلوگیری از شناسایی توسط دوربینها، به هیچ عنوان پلاک رو دستکاری یا مخدوش نکنید.
آیا هزینه تعویض پلاک همیشه یکسان است؟
خیر. تعرفه خدمات و هزینههای قانونی ممکنه در طول زمان تغییر کنن. علاوه بر هزینه تعویض پلاک، ممکنه مالیات، عوارض، جرائم و بدهیهای مربوط به موتورسیکلت هم وجود داشته باشه.
تجربه شخصی
پلاک موتورسیکلت فقط یک تکه فلز با چند عدد و حرف نیست؛ پلاک، وسیله شناسایی موتورسیکلت در سیستمهای مربوط به راهنمایی و رانندگیه و تخلفات و جرائم هم بر اساس اون ثبت میشن.
به همین دلیل، چه قصد خرید موتورسیکلت داشته باشید و چه بخواید موتورتون رو بفروشید، باید وضعیت پلاک، مالکیت، خلافی، بیمه، مدارک و امکان تعویض پلاک رو جدی بگیرید.
اگر هم موتورسیکلت دست دوم میخرید، عجله نکنید و قبل از پرداخت کامل پول، مطمئن بشید که موتورسیکلت از نظر مدارک و شمارهگذاری هیچ مشکلی نداره. چون یک معامله خوب فقط خرید یک موتور سالم نیست؛ باید مطمئن بشید موتوری که میخرید از نظر قانونی هم قابل انتقال و شمارهگذاریه.
