پرونده دیرینه «گواهینامه موتورسواری زنان» آیا این‌بار قرار است به سرانجام برسد؟

مقامات دولت چهاردهم بار دیگر اعلام کرده‌اند که صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان در آستانه اجراست، در حالی که این وعده طی دو سال گذشته چندین‌بار تکرار شده و هر بار به دلایل مختلف، از جمله تحولات نظامی منطقه‌ای، به تعویق افتاده است.

معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور ایران، زهرا بهروزآذر، در روزهای اخیر گفته نمونه اولیه کارت گواهینامه ویژه بانوان طراحی و چاپ شده و روند اجرایی این طرح تکمیل شده است. به گفته او، اجرای این طرح که قرار بود در اسفند سال گذشته آغاز شود، به دلیل تنش‌های نظامی منطقه متوقف شد و اکنون بار دیگر روی میز قرار گرفته است.

سخنگوی وزارت کشور نیز در نشستی خبری تأکید کرد موانع قانونی برطرف شده و آمادگی لازم برای آغاز این طرح فراهم است.

واکنش پلیس راهور

در همین حال، فرمانده پلیس راهور کشور با احتیاط بیشتری با این خبر برخورد کرده و گفته تا امروز هیچ گواهینامه‌ای در این حوزه صادر نشده است. او تأکید کرده در صورت اجرایی شدن طرح، گواهینامه بانوان از نظر استاندارد و قالب هیچ تفاوتی با گواهینامه آقایان نخواهد داشت.

این اظهارنظر محتاطانه پلیس راهور نشان می‌دهد که میان وعده‌های سیاسی مقامات دولتی و فرآیند اجرایی نزد نهاد پلیس، هنوز فاصله‌ای وجود دارد.

ریشه یک خلأ قانونی

موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان از سال‌ها پیش در ایران محل مناقشه بوده است. طبق قوانین راهنمایی و رانندگی، صدور این نوع گواهینامه تنها برای مردان تعریف شده و نامی از زنان در متن قانون نیامده؛ همین خلأ باعث شده پلیس راهور تاکنون مجاز به صدور گواهینامه برای بانوان نباشد.

در بهمن سال گذشته، هیئت دولت مصوبه‌ای برای رفع این خلأ قانونی تصویب کرد و فرماندهی انتظامی کشور را موظف به آموزش، برگزاری آزمون و صدور گواهینامه برای زنان متقاضی کرد. اما بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای، این مصوبه در جریان بررسی بودجه سال جاری با مخالفت بخشی از نمایندگان مجلس روبه‌رو و متوقف شد؛ مخالفانی که آن را ناسازگار با آیین‌نامه راهنمایی و رانندگی می‌دانستند.

در مقابل، موافقان این طرح می‌گویند آیین‌نامه فعلی هیچ منعی برای صدور گواهینامه به زنان ندارد و به رأی دیوان عدالت اداری در پرونده یک شهروند زن اصفهانی استناد می‌کنند که پیش‌تر به نفع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای او صادر شده بود.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

استفاده از موتورسیکلت توسط زنان در شهرهای ایران، به‌ویژه برای جابه‌جایی‌های درون‌شهری، در سال‌های اخیر رو به افزایش بوده است. مقامات دولتی می‌گویند نبود گواهینامه رسمی، زنان موتورسوار را از پوشش بیمه‌ای در صورت تصادف محروم می‌کند و همین موضوع می‌تواند خطرات ایمنی بیشتری برای آنان و سایر کاربران معابر ایجاد کند.

با این حال، تا زمان انتشار این گزارش، هیچ تاریخ رسمی، سازوکار ثبت‌نام یا جزئیات فنی مانند حجم مجاز موتورسیکلت برای این طرح اعلام نشده و بر اساس سابقه دوساله این پرونده، بسیاری از ناظران با احتیاط منتظر گام‌های عملی بعدی هستند.

این گزارش بر اساس اظهارات مقامات دولتی و انتظامی ایران تنظیم شده و در صورت انتشار جزئیات تازه، به‌روزرسانی خواهد شد.